حماسه حسينى، تنها در روز عاشورا جلوه نكرد، بلكه از ماه‌ها قبل و پس از مرگ معاويه آغاز شد و ماه‌ها پس از عاشورا (بلكه سالها) ادامه يافته و ادامه خواهد داشت.در يك نگاه تاريخى، مراحل اين نهضت را اين گونه مى توان برشمرد:
1ـ امتناع امام حسين(ع) از بيعت با يزيد و به رسميت نشناختن حكومت وى. دراين مقطع، فراخوانى امام (ع) از سوى والى مدينه، گفتگوهاى امام با والى و نيز با مروان قابل مطالعه است.
2ـ خروج از مدينه به سوى مكه به شكل هجرتى شبانه و مخفيانه، همراه اهل بيت (ع).
3ـ اقامت چهار ماهه امام در مكه، همراه با سخنراني‌ها، ديدارها، تبليغات مؤثر و روشنگرى اذهان مردم عليه يزيد و امويان و تبيين علت امتناع از بيعت و هدف از اين حركت.
4ـ اعزام نماينده ويژه خود (مسلم بن عقيل) به كوفه، براى زمينه سازى نهضت و بيعت گرفتن از شيعيان هوادار، جهت تشكيل حكومت اسلامى، به دنبال دريافت نامهها و طومارهاى مكرر از سوى كوفيان و سران شيعه و سرانجام قيام مسلم و شهادتش در كوفه و دگرگونى اوضاع شهر.
5 ـ حركت از مكه به سوى عراق و پيمودن منزلگاه‌ها، برخوردهاى ميان راه، خطبهها، توقف‌ها، پيگرى اخبار كوفه، ملاقات با حرّ بن يزيد رياحي.
6 ـ رسيدن به سرزمين كربلا و قرار گرفتن در محاصره نيروهاى دشمن، پيش از رسيدن به كوفه در دوم محرم، تلاش چند روزه براى جلوگيرى از درگيرى و خونريزى.
7 ـ شهادت امام حسين(ع) و فرزندان و بستگان و اصحابش در حماسه بزرگ روز عاشورا در حمله عمومى و در نبرد تن به تن با دشمن.
8 ـ اسارت اهل بيت و بهرهبردارى تبليغى امام سجاد (ع) و حضرت زينب (س) و عترت پيامبر از شهادت عاشوراييان و رساندن پيام شهادت به مردم، افشاگرى اسراء دركوفه، شام و در طول اسارت، با ايراد خطبهها و سخنان مختلف.
9 ـ پس از بازگشت به مدينه، مجالس ياد و سوگوارى، گريهها و ندبهها و رسواشدن يزيديان و آغاز حركت‌هاى ضد حكومت در شهرها و مناطق مختلف.
مراحل ديگرى از نهضت كربلا در سال‌هاى بعد اتفاق افتاد و قيام‌هاى توابين و ديگران بر ضد حكومت اموى از آن جمله بود. در يك نگاه، همه نهضت‌هاى عدالت خواهانه و ظلم ستيز كه در طول تاريخ و با الهام از شهادت امام حسين (ع) و حادثه عاشورا پديد آمده و خواهد آمد، از مراحل نهضت عاشورا در امتداد تاريخى آن به حساب مىآيد، چرا كه آن قيام، تنها براى اعتراض به فساد حكومت اموى و يزيد نبود، بلكه درسى براى احياى آزادگى و شرف در همه زمان‌ها بود. امروز نيز مبارزات عاشورايى مسلمانان متعهد بر ضد استكبار جهانى و طاغوت‌ها، تداوم همان نهضت خونين است.
نوشته شده توسط محمد اسماعیل محمودی/ وبلاگ کشتی نجات
